Tέσσερα λεπτά

ImageGen

Του Χρήστου Τσαγκάρη

       

Ο συγγραφέας προχώρησε, κοίταξε το κοινό και άρχισε να μιλά.

«Κυρίες και κύριοι,

Μου έχουν δοθεί τέσσερα λεπτά προκειμένου καταθέσω μια προσωπική ερμηνεία. Ομολογώ ότι δυσκολεύθηκα καθώς ο χρόνος αυτός μου φαίνεται λίγος για να καλύψω ένα θέμα μεγάλο και συνάμα πολύς όταν ξέρω πως είναι πολύ πιθανόν να κενολογώ. Θα επιχειρήσω μολαταύτα μία κατάδυση στο «ναυάγιο της Κίχλης» για όση ώρα το σκάφανδρο του χρόνου που διαθέτω μου εξασφαλίζει οξυγόνο.

“Αγγελικό και μαύρο, φως,

γέλιο των κυμάτων στις δημοσιές του πόντου,

δακρυσμένο γέλιο, σε βλέπει ο γέροντας ικέτης

πηγαίνοντας να δρασκελίσει τις αόρατες πλάκες”*

Όλοι μας γνωρίζουμε αυτούς τους στίχους. Επιμένω ότι τα τέσσερα λεπτά είναι ανεπαρκή, αν θελήσουμε να διεισδύσουμε στο βάθος τους. Ας μην καθυστερούμε όμως. Τέσσερα λεπτά βρίσκονται απέναντι σε ισάριθμους στίχους.

Λεπτό πρώτο:

Για ποιο μελανό φως μιλά ο ποιητής; Το φως είναι εκ προοιμίου αγγελικό. Έχουμε λοιπόν απέναντι μας κάποιο οξύμωρο σχήμα; Να καταφύγουμε στον χώρο του υπερρεαλισμού; Ας σκεφτούμε κάτι πιο απλό εφόσον και ο χρόνος δεν μας επιτρέπει να επεκταθούμε. Πιστεύω πως η συνύπαρξη των δύο φύσεων του φωτός – αγγελικής και μέλαινας – πατά σε γερά ρεαλιστικά θεμέλια. Η ίδια η μελέτη του φυσικού κόσμου μας διδάσκει πως το φως είναι συνάμα κύμα και σωματίδιο. Και την μελέτη αυτή ας συμπληρώσει τώρα «ο μύθος που κρύπτει νουν αληθείας». Γυρίστε στην κλεινή Αθήνα. Σε μια γωνιά θα δείτε τον Σωκράτη. Και απέναντι του ανθρώπους σκοτισμένους να τον καταδικάζουν. Μέσα στην πόλη του φωτός «αγγελικό και μαύρο φως» συγκρούονται στις παρυφές δράματος και ιστορίας.

Λεπτό δεύτερο:

Πώς το μαθαίνουμε εμείς αυτό; Με τη γλώσσα.

Και τι είναι η γλώσσα; Θυμηθείτε, «την γλώσσα μου, μου έδωσαν ελληνική στις αμμουδιές του Ομήρου».

Χωρίς περιττά λόγια. Να οι δημοσιές του πόντου. Εκεί ακούμε το γέλιο των κυμάτων και όσο βαθαίνουμε στην ανάγνωση, αν τολμήσουμε να αποκρυπτογραφήσουμε αυτούς τους παφλασμούς να είστε σίγουροι πως θα λένε ατέλειωτες ιστορίες. Όχι μόνο τον Σωκράτη και τους Αθηναίους. Ο χρόνος όμως μας πιέζει.

Λεπτό τρίτο:

Η ποιητική γραφή κατοπτρίζεται πλέον στον πρώτο της αναγνώστη. Είναι ο Οιδίποδας. Όχι απαραίτητα αυτός της Θήβας, του Σοφοκλή. Θυμηθείτε τον Σαχτούρη «Δεν είναι ο Οιδίποδας, είναι ο Ηλίας της λαχαναγοράς». Και αυτό δεν δηλώνει ένα συγκεκριμένο πρόσωπο. Αντιθέτως όλοι χωρούν στο πρόσωπο του Οιδίποδα. Όσοι μετέχουν στον ανθρώπινο πόνο κατά αυτόν τον τρόπο τον αντιλαμβάνονται. Για αυτό είπαμε πως οι ιστορίες που διηγούνται τα κύματα είναι ατέλειωτες. Γιατί αμέτρητοι είναι οι άνθρωποι που μπορούν να τις ζήσουν.

Λεπτό τέταρτο:

Θα δρασκελίσει λοιπόν αυτός ο συλλογικός ήρωας «τις αόρατες πλάκες»; Και ποιος περπατά σε ένα αόρατο δάπεδο. Έχουμε κάποιον που αεροβατεί;

Μήπως όλοι εμείς που καθόμαστε και σκεφτόμαστε και ερμηνεύουμε κατά το δοκούν δίνοντας τετράλεπτες διαλέξεις;

Θα σας πω κάτι και με αυτό επιτρέψτε μου να τελειώσω. Δρασκελίσαμε πράγματι πλάκες αόρατες. Και το θέμα είναι το για ποιους είναι οι πλάκες αυτές αόρατες. Αν και για εμάς τους ίδιους είναι αόρατες, τότε πράγματι κοπιάζουμε «εις μάτην».

Μπορεί όμως και όχι. Αρκεί μέσα σε αυτά τα τέσσερα λεπτά καταφέραμε να δείξουμε κάτι καινούριο, να «κομίσουμε εις την τέχνην και εις τον άνθρωπον» όπως θα έλεγε ο Αλεξανδρινός.

Ίσως έτσι να μπορέσουμε να γεμίσουμε τα τέσσερα λεπτά. Φέρνοντας στο φως αυτό που ήταν κρυμμένο. Αποκαλύπτοντας το απροσπέλαστο σε σφαλισμένα μάτια.

Και τότε ο χρόνος δεν είναι ούτε πολύς ούτε λίγος. Είναι αυτός που πρέπει. Τίποτα δεν μπορείς να του πάρεις. Τίποτα δεν χρειάζεται να του δώσεις.»

 

*»Το φως «-Γιώργος Σεφέρης

Advertisements

Προσθήκη σχολιασμού

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s